Ba hiểu lầm về việc học từ vựng

1. NÊN HỌC TỪ VỰNG THEO NHÓM
- Mình thấy có vài bạn, khi học từ vựng, hay liệt kê từ theo nhóm. Ví dụ, khi học về màu sắc cơ bản, các bạn ở trình độ thấp hơn thì liệt kê 1 loạt như ‘red, green, yellow, blue…’, mấy bạn trung bình thì liệt kê ‘purple, indigo, whitish…’, hoặc khi học về động vật bò sát (reptile), các bạn khá khá cũng liệt kê ‘crocodile, alligator, salamander, tuatara…’. Đâu đó có 1 niềm tin rằng, liệt kê theo nhóm giúp chúng ta hệ thống và ghi nhớ tốt.

- Nhưng điều đó không đúng. Việc học theo nhóm như vậy, khiến não bộ phải làm 2 việc 1 lúc: vừa phải ghi nhớ, vừa phải phân biệt được sự khác biệt (nhỏ) giữa các từ. Vì vậy, hiệu quả học tập không cao, và dễ nhầm lẫn. Điều này đã được kiểm chứng trong các nghiên cứu của Frank Boers.

- Vì thế, thay vì ráng ghi nhớ một cách khó khăn, các bạn nên học một cách dễ dàng hơn theo chủ đề. Ví dụ, nếu học về ‘family’, trong 1 buổi học, chúng ta nên học những từ không liên quan ngữ nghĩa, ví dụ ‘nuclear family, breadwinner, put aways the toys…’

2. CHỈ NÊN HỌC TỪ TRONG NGỮ CẢNH
- Học từ vựng trong ngữ cảnh, giúp chúng ta hiểu được cách dùng từ đó một cách chính xác hơn, để áp dụng vào speaking và writing. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là học từ riêng lẻ (như học bằng flashcard) không giúp ích gì.

- Không phải tất cả những từ chúng ta học đều có thể dùng trong speaking và writing. Từ vựng có thể chia ra làm 2 nhóm lớn: active vocabulary (dùng được khi viết, nói) và passive vocabulary (dùng được khi nghe, đọc). Lượng passive vocabulary lớn hơn nhiều so với lượng active vocabulary. Đó là lý do vì sao nhiều bạn cứ bảo, ‘khi nghe thì em hiểu nhưng khi nói em không nghĩ ra được’. Tương tự, khi bạn làm IELTS Reading sẽ thấy có rất nhiều từ hay, nhưng không phải các bạn cần bê hết những từ đó vào bài writing của mình.

- Học từ vựng để tăng cường khả năng đọc hiểu, nghe hiểu cũng rất quan trọng. Và việc học từ vựng riêng lẻ (không đi kèm ngữ cảnh) cũng giúp ích rất nhiều. Ví dụ như hiệu quả của cách học bằng flashcard, đã được kiểm chứng qua những nghiên cứu của Paul Nation.

- Vì thế, nếu bạn đang ráng cày nhiều từ mới thông qua ngữ cảnh (như đọc nguyên 1 câu dài hoặc 1 đoạn văn) và cảm giác hơi nản vì mệt mỏi, có thể chuyển qua flashcard để đổi gió: nhanh, đầy thử thách. Và chắc chắn học từ như vậy cũng giúp ích rất nhiều, nhất là trong việc đọc và nghe.

 

3. HỌC ĐÚNG CÁCH ĐỂ KHÔNG BAO GIỜ QUÊN
- Là giáo viên gần 10 năm giảng dạy, mình đã không biết bao nhiêu lần nghe học viên hỏi là ‘Thầy ơi, có cách nào học 1 từ và nhớ luôn không’ hoặc ‘Em học thuộc nhanh và cũng quên nhanh lắm thầy ơi’. Thật sự thì mình không biết phương pháp nào để học 1 lần và nhớ mãi mãi cả. Ngay cả người yêu cũ, mà chia tay lâu quá, có khi gặp lại còn không nhận ra, huống gì từ vựng!

- Mình nghĩ, não chúng ta lưu nhớ từ vựng tốt hay không phụ thuộc lớn vào tần suất tiếp xúc. Tỷ dụ như mình học 1 từ (‘canard’ chẳng hạn), và không bao giờ tiếp xúc lại, thì làm sao mà nhớ được! Ngược lại, mình học 1 từ (như ‘no smoking’), thì chẳng cần cố nhớ chúng ta cũng nhớ, vì đi đâu cũng gặp.

- Như vậy, lời khuyên để ghi nhớ từ lâu, và thường xuyên trau dồi tiếng Anh, học tập, tiếp xúc nhiều, sử dụng nhiều. Khi đó, những từ cần thiết sẽ được ghi nhớ lâu dài, còn những từ không cần thiết, không gặp, thì thôi cứ thoải mái mà quên vậy!